Story 11-15
by @nkds
Chapter 11------
Labari na 11: Rikicin Gado da Sulhu
A garin Maraba, an yi rasuwar Alhaji Suleiman, wanda ya bar ‘ya’ya uku: Yusuf, Rahma, da Salim. Dukansu sun taso cikin zumunci, amma bayan rasuwar mahaifin su, aka fara batun rabon gado.
Yusuf, wanda shi ne babba, ya yi zargin cewa Rahma tana son ƙara da rabo fiye da na ta, saboda shi ne ya fi kowa kula da mahaifin su a lokacin rashin lafiya. Salim kuma ya goyi bayan Rahma, yana mai cewa rabon gado ba bisa aikin kowa ake yi ba, bisa tsarin shari’a ne.
Sabani ya fara tsananta har dangin kusa suka fara shiga tsakanin. Gari ya fara jin labarin rikicin, abin ya kai ga ‘yan uwa su daina gaisawa.
Sai wata rana, wani dattijo daga cikin dangin mahaifinsu ya kira su a wuri guda. Ya fara da tunatar da su irin ƙaunar da mahaifinsu ya ke musu da kuma yadda zai yi matuƙar bakin ciki idan ya san ‘ya’yansa sun rabu saboda kuɗi. Ya ce:
"Gadon duniya yana ƙarewa, amma gadon zumunci yana wanzuwa har bayan mutuwa. Idan kun rasa kuɗi, kuna iya nema ku samu; amma idan kun rasa ‘yan uwa, ku rasa su har abada."
Wannan kalamai sun taɓa zukatansu. Yusuf ya miƙa hannu ga Rahma yana neman gafara, Salim ya rungume su duka. Sun yanke shawarar a raba gadon bisa adalci, sannan su haɗa kuɗi su gina makaranta da sunan mahaifinsu — domin alheri ya ci gaba har bayan rayuwarsa.
---
Darasi:
Kuɗi da dukiya na iya kawo rikici, amma zumunci da haɗin kai sun fi kowanne daraja.
Kalaman Hikima:
1. Dukiya ta duniya tana ƙarewa, amma zumunci yana wanzuwa.
2. Adalci yana kawo salama, rashin adalci yana kawo rabuwa.
3. Ku guji rikici kan abin da zai shuɗe, ku riƙe abin da zai dawwama.
4. Ƙaunar ‘yan uwa ita ce gadon da ya fi kowanne.
---
Chapter 12-----
Labari na 12: Ƙaunar Mahaifiya
A cikin ƙaramin ƙauye mai cike da tsantsar zumunci, ta kasance wata mata mai suna Hajiya Lantana, uwa mai jarumta wadda ta raini ɗanta Suleiman tun yana jariri bayan mahaifinsa ya rasu. Ta wahala sosai, tana yin sana’a ta guga ruwa da wanki domin ta tabbatar ɗanta ya yi karatu ya samu rayuwa mai kyau.
Lokacin da Suleiman ya gama makaranta, ya sami aiki a babban birni. A farkon lokaci, kullum yana kira ya dinga gaishe ta, yana turo mata kuɗi. Amma da lokaci ya ja, sai kira ya ragu, saƙo ya ƙare, kuɗi ma suka tsaya. Hajiya Lantana tana jiran saƙon ɗanta amma babu.
Lokacin da wani makwabcinta ya je birni, sai ya iske Suleiman a mota mai tsada tare da sabbin abokansa. Yana alfahari da rayuwarsa, amma bai tuna mahaifiyarsa ba. Makwabcin ya dawo ƙauye da labari, yana faɗa mata a tausashe. Duk da zafin da ta ji, Hajiya Lantana ta ce:
"Idan na ɗora soyayya a kan amsa da mutunci, zan iya jin raɗaɗi; amma idan na ɗora ta kan ƙauna ta Allah, zan ci gaba da yi ko da ba a nuna min ba."
Shekara biyu bayan haka, Suleiman ya sami mummunan haɗari. Kowa ya guje shi sai mahaifiyarsa ta zo birni, ta kwana a asibiti tana kula da shi har ya warke. A lokacin ne ya gane cewa duk duniya, ƙaunar mahaifiya ba ta da musaya.
---
Darasi:
Ƙaunar uwa ba ta ƙarewa, kuma ba ta bukatar lada kafin ta ci gaba.
Kalaman Hikima:
1. Ƙaunar uwa tana wanzuwa, komai nisan ɗa.
2. Duk abin da za ka samu, kada ka manta da wanda ya fara maka hanya.
3. Dukiyar duniya ba ta iya siyan ƙaunar da uwa ta ke bayarwa.
4. Wanda ya manta iyaye, ya manta asalin sa.
---
Chapter 13---
Labari na 13: Abokin Gaskiya
Aliyu da Musa sun taso tare tun suna yara a unguwa. Duk abin da suka yi, sai su yi tare—wasanni, makaranta, ma rayuwar neman aiki. Duk suna raba komai da juna, suna kiran kansu “’yan biyu marasa jini.”
Lokacin da Musa ya sami ƙaramar nasara a kasuwanci, sai ya fara canza halaye. Ba ya samun lokaci sosai don Aliyu, ya fi zama da sababbin abokansa masu kuɗi. Duk da haka, Aliyu bai yi fushi ba, yana yi masa addu’a daga nesa.
Sai wata rana bala’i ya auku—wata gobara ta ƙone shagunan kasuwar da Musa ke ciki. A dare guda ya rasa dukiyar da ya tara tsawon shekaru. Abokansa na kuɗi suka ɓace, wayoyinsa ba su ƙara ɗaga masa kira ba.
Amma da safe, wanda ya fara bayyana a gidansa da abinci da tallafi, shi ne Aliyu. Yana rarrashin sa, yana masa dariya don ya kwantar masa da hankali, yana cewa:
"Ƙaunar gaskiya ba ta la’akari da matsayin kuɗi, sai matsayin zuciya."
Shekaru bayan haka, Musa ya farfaɗo, ya sake gina rayuwarsa. Wannan karon, bai sake manta Aliyu ba, kuma ya tabbatar yana tunawa da wannan rana duk lokacin da yake godewa Allah.
---
Darasi:
Abokin gaskiya ba ya barin ka a lokacin da kake fadowa ƙasa.
Kalaman Hikima:
1. A wahala ake gane gasar abokantaka.
2. Abokin da ya tsaya maka a lokacin zafi, shi ne a rike har ƙarshen rayuwa.
3. Duk wanda ya manta da wanda ya taimaka masa, ya yi asarar wani babban ɗan adam.
4. Kuɗi na iya kawo abokai, amma gaskiya ce ke rarrabe su.
---
Chapter 14----
Labari na 14: Sirrin Nasara
Zainabu ƙaramar ‘yar kasuwa ce da ke sayar da doya a ƙaramin rumfa a gefen titi. A kullum tana tashi tun asuba, tana tsaftace kayanta, tana yi wa kowa murmushi, ko da kuwa bai sayi komai ba. Wasu daga cikin ‘yan kasuwa suna yi mata dariya suna cewa:
"Wannan murmushin bai sa ki zama mai kuɗi ba."
Amma Zainabu ta san abin da take yi. Ta ɗauki hakuri da kyautatawa a matsayin babban jarin kasuwancinta. Ba ta yi saurin tsawata wa masu raina ta, ba ta kuma daina taimaka wa tsofaffi da yara da suke wucewa ba tare da siya ba.
Shekaru biyu suka shige haka, har rana ɗaya wani babban mai saye daga wani shiri na gwamnati ya zo kasuwa. Yana buƙatar wanda zai rarraba masa kayan gona a garuruwa. Duk da akwai ‘yan kasuwa masu kuɗi, sai ya zaɓi Zainabu saboda ta kasance mai gaskiya da kyakkyawan hali, kuma mutane da yawa sun ba da shaida a kanta.
A yau, Zainabu ta mallaki manyan kantuna uku, amma duk lokacin da ta wuce a gefen rumfar da ta fara, sai ta tsaya ta tuna cewa nasara ta fara ne daga ƙaramin abin da take yi da gaskiya.
---
Darasi:
Hakuri, gaskiya, da kyakkyawan hali su ne jigon nasara mai dorewa.
Kalaman Hikima:
1. Nasara tana bukatar lokaci da haƙuri.
2. Kyautata hali na iya zama hanyar samun babbar dama.
3. Kuɗi na iya sa ka yi suna, amma halinka ne ke tabbatar da shi.
4. Duk abin da kake yi, ka yi shi da gaskiya.
---
Chapter 15----
Labari na 15: Tashin Hankalin Zuci
Maryam kyakkyawar yarinya ce mai ilimi da tarbiyya, amma zuciyarta ta taɓa shiga wani yanayi mai rikitarwa. Tana da saurayi, Umar, wanda suke shirin aure. Umar mutum ne mai kirki, tsantseni da imani. Duk da haka, a wurin aikinta ta hadu da wani sabon ma’aikaci, Fahad — mai kaifin baki, barkwanci, da kwarjini.
Da farko Maryam ta ɗauki Fahad a matsayin abokin aiki kawai, amma daga bisani ta fara lura da yadda yake bata kulawa ta musamman. Kalaman sa na barkwanci da yadda yake kallon idonta sun fara tayar mata da wani irin tunani. A zuciyarta tana jin kamar tana cin amanar Umar, duk da ba ta aikata wani abu a fili ba.
Wata rana, Fahad ya tsaya kusa da ita bayan kowa ya tafi aiki. Ya ce da ita da murya mai laushi:
"Maryam, idan na ce zuciyata tana bugawa duk lokacin da nake tare da ke, za ki yi min dariya ne?"
Maryam ta yi shiru, amma zuciyarta ta buga kamar ana tsinke ganga. A wannan lokacin ta san tana cikin haɗari. Ta yi addu’a tana neman kariya daga jarabawar zuciya, ta kuma nisanci Fahad gaba ɗaya. Duk da yana da kyau da kirki, ta san soyayyar gaskiya tana tare da Umar, kuma ta fi son kiyaye amana fiye da bin son zuciya.
A karshe, ta yi aure da Umar, ta kuma rike shi da gaskiya. Duk lokacin da ta tuna da wannan lamarin, sai ta godewa kanta da Allah cewa ba ta bari jaraba ta yi nasara ba.
---
Darasi:
Jarabawar zuciya na iya zuwa a kowanne lokaci, amma ka yi tunani kafin ka dauki mataki.
Kalaman Hikima:
1. Auren gaskiya na bukatar amana da tsayawa akan alkawari.
2. Son zuciya na iya zama haɗari idan ba a sarrafa shi ba.
3. Daga niyyar zuciya ne a ke fara cin amanar aure.
4. Nisantar haɗari yana fi magance barnar da zai iya faruwa.